Anna Diamantopoulou
Komisarz Unii Europejskiej ds. zatrudnienia i spraw socjalnych

Możliwość wystąpienia w Warszawie i współpracy z krajem dumnym i ważnym, jakim jest Polska, w historycznym dziele tworzenia nowego układu europejskiego drogą poszerzenia Unii Europejskiej - to dla mnie zaszczyt i przyjemność.
   Polska szybkim krokiem zbliża się do momentu spełnienia kryteriów politycznych, ekonomicznych i socjalnych członkostwa w Unii Europejskiej. Ze swej strony Unia Europejska uznała rozszerzenie za jeden ze swych priorytetów strategicznych i obecnie współpracując ściśle z krajami akcesyjnymi cel ten przybliża.
   Jestem zdania, a pogląd ten podziela cała Komisja, iż wymiar zatrudnienia i spraw socjalnych ma dla rozszerzenia Unii Europejskiej znaczenie centralne - dla krajów kandydackich, dla poszczególnych krajów członkowskich, dla Unii jako całości.

2. Warunki wejścia są korzystne politycznie

    Rozszerzenie jest przedsięwzięciem na wielką skalę, przedsięwzięciem historycznym. Jest wyzwaniem dla nas, działających na wszystkich szczeblach instytucji politycznych i rządowych w Polsce i w Unii Europejskiej, aby przełożyć możliwości stwarzane przez ten wielki projekt na konkrety, na język wymiernych korzyści dla obywateli, pracowników, przedsiębiorstw i inwestorów. W krajach kandydackich, jak i w istniejącej Piętnastce.
   Przesłanie z jakim przychodzę tutaj jest tym samym przesłaniem, z którym udawałam się do innych krajów kandydackich. Mówimy tak: spełnienie politycznych, ekonomicznych i społecznych warunków członkostwa w Unii Europejskiej jest kluczem dostępu do politycznych, ekonomicznych i społecznych korzyści członkostwa.
   Dlaczego? Ponieważ poszczególne aspekty całości polityki Unii Europejskiej są z punktu widzenia przedsiębiorstw, osób pracujących i obywateli w kategorii realnych nieodłączne, podobnie jak są one nie do rozdzielenia jako kategorie w podejmowane przez instytucje rządowe i partnerów społecznych w negocjacjach.
   Faktem jest, iż dobra polityka społeczna to dobra polityka ekonomiczna. Społeczne wykluczenie, zły stan zdrowia, ubóstwo, niski wskaźnik zatrudnienia czy niski poziom wykształcenia - wszystko to oznacza złą gospodarkę.
   Polityka społeczna to również sprawa minimum socjalnego. Z kolei minimalne normy socjalne, jak ogólniej polityka społeczna, to podstawowe elementy składowe konkurencyjności i spójności gospodarki, zwłaszcza takiej, która opiera się na wiedzy.
   Chcę zapewnić, iż Unia Europejska dołoży wszelkich starań, by wesprzeć Polskę w jej wysiłkach w kierunku osiągnięcia tych aspektów procesu akcesyjnego. Zapewni to korzyści polityczne, ekonomiczne i społeczne obywatelom całej Europy.
   Pojawienie się powiększonej wspólnoty politycznej i gospodarczej, jaką przygotowywane obecnie rozszerzenie stworzy, będzie z korzyścią dla wszystkich. Możliwość działania na obszarze wspólnym i równo dostępnym dla każdego jest korzystne dla wszystkich krajów członkowskich. Wszyscy skorzystamy z faktu, iż właściwie pomyślana polityka społeczna jest czynnikiem produktywnym, zwiększającym skuteczność działań gospodarczych.

Zaufanie jakie tu wyrażam wobec europejskiego modelu społecznego, wobec roli jaką on pełni w postępie gospodarczym, nie oznacza, by Unia Europejska sama nie miała już nie niczego do zrobienia.
   W Europie, na całym kontynencie, stoimy w obliczu znacznych zmian i wyzwań - takich jak globalizacja, pogłębiona wiedza o gospodarce i społeczeństwie, procesy zmian demograficznych i społecznych, nowa równowaga pomiędzy kobietami a mężczyznami w rodzinie i w życiu zawodowym, konieczności ochrony środowiska.
   Potrzebę sprostania wszystkim tym wyzwaniom w sposób pozytywny i dynamiczny przywódcy UE rozpoznali podczas szczytu w Lizbonie w marcu ubiegłego roku. Sformułowali oni tam nowy, dalekosiężny cel stworzenia gospodarki opartej na wiedzy, konkurencyjnej a jednocześnie inkluzywnej, otwartej, zapewniającej lepsze miejsca pracy i większą spójność. Postawili również - ponownie zresztą - na stworzenie pełnego zatrudnienia jako kluczowy cel polityki ekonomicznej i społecznej.
   Uznali, że nasz model społeczny ma znaczenie centralne dla tak zarysowanych celów. Musi on jednak zostać zmodernizowany tak, by mógł sprostać potrzebom globalizacji i gospodarki opartej na wiedzy. Tak, by spełnił oczekiwania naszych obywateli odnajdujących się w nowych formach życia gospodarczego i społecznego.
   Na szczycie lizboński uznano, iż nowe technologie i nowe sposoby produkcji stwarzają ogromny potencjał nowych miejsc pracy. Stwarzają ten potencjał jednak w największym stopniu dla tych regionów i krajów w Europie, które najlepiej radzą sobie z przejściem do nowego etapu. Są to takie regiony, które stwarzają warunki dla dynamicznego, proinwestycyjnego podejścia do kwestii wydajności i elastyczności zasobów pracy. Są to też regiony, które w miejsce starych systemów realizacji celów społecznych tworzą struktury lepiej dostosowane do nowych koncepcji pracy, czyli skuteczniej zaspokajające nowe potrzeby, a jednocześnie odzwierciedlające nowe układy uwarunkowań społecznych.

Na szczeblu ogólnoeuropejskim jesteśmy lepiej niż kiedykolwiek wyposażeni w narzędzia do sprostania wyzwaniom modernizacji. Dysponujemy nowymi kompetencjami wspólnotowymi w zakresie równości, praw człowieka, niedyskryminacji i walki z wykluczeniem społecznym. Przekładanie tych celów na konkretne działania stanowi istotny fragment moich obowiązków. A także ważną część programu działań politycznych Unii Europejskiej w ogóle.
   Do moich obowiązków należą sprawy zatrudnienia, które jest zasadniczym elementem całego wysiłku modernizacyjnego na szczeblu unii. Dopracowaliśmy się już spójnej europejskiej strategii zatrudnienia. Koncepcja ta, oparta w większym zakresie na kryterium skuteczności niż na nakazowości, ma wyznaczone konkretne cele w skali europejskiej i dąży do aktywnego wspierania wzrostu zatrudnienia i zwalczania bezrobocia. Jest ona ponadto nastawiona na realizację celów narodowych, sformułowanych w Narodowych Planach Działania.
   Strategia o której mowa jest dla nas niezbędna dlatego, że proces przekształceń przechodzi cała Europa - nie jedynie kraje Europy Środkowej i Wschodniej. Przekształcenia idą w kierunku gospodarki opartej na wiedzy, tworzenia miejsc z akcentem na rozwój usług, zasobu pracy bardziej zrównoważonego po względem udziału mężczyzn i kobiet, i zasobów pracy łatwiej adaptujących się do nowych potrzeb. Chodzi o ludzi, którzy będą potrafili aktualizować kwalifikacje i umiejętności zawodowe przez cały okres aktywnego życia zawodowego.
   Okoliczność iż proces ten nie jest sterowany w trybie nakazowym, i że będzie on stosował się do coraz szerzej zakrojonych celów polityki społecznej, ma szczególne znaczenie w sytuacji Polski. Podejście otwarte, polegające na koordynowaniu, leżące u podłoża omawianego procesu przekształceń, ma znaczenie również dla nas samych, dla sposobu w jaki my razem będziemy rozwiązywać sprawy polityki społecznej w przyszłości.

5. Zatrudnienie w Polsce

Jak wiadomo Polska również jest krajem przechodzącym przekształcenia. Osiągnęliście ogromny postęp restrukturyzując polską gospodarkę w celu dostosowania jej do rosnącej presji konkurencyjnej i rynku. Kraj wasz stoi wobec konieczności przeprowadzenia restrukturyzacji o charakterze bardzo szczególnym, choć występującym nie tylko w waszym kraju, restrukturyzacji zwłaszcza górnictwa i rolnictwa.
   Szereg krajów członkowskich borykało się - i dotąd jest w takiej sytuacji - z podobnymi wyzwaniami, jestem więc pewna iż doświadczenie i środki unii będą odgrywały istotną rolę w dziele wspierania waszych wysiłków. Polska do procesu tych zmian wnosi wielką dynamikę, przedsiębiorczość i doświadczenie w rozwijaniu przedsiębiorstw małych i średnich, które stanowią wielki potencjał przyszłego rozwoju.
   Dokonaliście też znacznego postępu w poprawie funkcjonowania rynku pracy i jego zdolności adaptacji do zmian strukturalnych.
   Wiadomo jednak - a w tym miejscu wszyscy jesteśmy tego świadomi - iż czeka nas nadal ciężka praca.
   Polska musi rozwiązać istotne kwestie strukturalne, stosunkowo wysoki poziom bezrobocia wśród młodzieży, kobiet i ludzi gorzej wykształconych, utrzymuje się znaczne bezrobocie długotrwałe, i jest bardzo zróżnicowany rozkład bezrobocia w poszczególnych rejonach kraju. Niski udział w rynku pracy, zwłaszcza mężczyzn w wieku powyżej 45 lat, dodatkowo komplikuje problem opanowania rynku pracy, w którym trzeba reintegrować ludzi odchodzących ze zrestrukturyzowanych zakładów pracy i całych branż.
   Dziś wraz z panem wicepremierem Komołowskim podpisałam dokument pn. Wspólna Ocena sytuacji zatrudnienia w Polsce. W dokumencie tym wymieniony jest cała gama środków, jakich można użyć w rozwiązywaniu problemów strukturalnych na rynku pracy.
   Wspólna Ocena uznaje fakt dokonania przez Polskę głębokich przekształceń strukturalnych w latach 90-tych, fakt iż proces tych przekształceń trwa, i że w niektórych kierunkach restrukturyzacja uległa w okresie ostatnich dwóch lat przyspieszeniu.
   Należy podkreślić, że właściwa formuła polityki zatrudnienia ma znaczenie kluczowe dla ułatwienia i przyspieszenia procesu przekształceń strukturalnych.
   Witamy z uznaniem istotne kroki, jakie Polska podjęła tworząc całościową koncepcję polityki zatrudnienia, która znalazła wyraz w Narodowym Planie Zatrudnienia, który idzie drogą przyjęta przez kraje członkowskie unii w swych własnych Narodowych Planach Działania. Najważniejsze punkty Wspólnej Oceny dotyczą potrzeby wdrażania aktywnej polityki.
   Dokument w szczególności wskazuje na ważność poniższych kierunków działania.
Po pierwsze - reforma edukacji i szkolnictwa
   Wspólna Ocena akcentuje potrzebę unowocześnienia systemu edukacji i szkolnictwa w celu poszerzenia kwalifikacji uzyskiwanych przez ludzi, pomocy w uzyskiwaniu kwalifikacji nowych, i podnoszenia generalnie poziomu wykształcenia. Trwała i skuteczna realizacja ambitnego polskiego programu reformy szkolnictwa początkowego będzie miało znaczenie podstawowe. Docenić trzeba będzie kształcenie ustawiczne.
Po drugie - reforma podatków i zasiłków
   Właściwie skonstruowane systemy podatkowe i zasiłków społecznych mogą stanowić pozytywny czynnik wspierania procesu restrukturyzacji. Priorytet w reformie podatków osobistych - analogicznie jak w UE - powinno mieć obciążenie podatkowe pracy, zwłaszcza w niższych przedziałach dochodów. Reforma systemu zasiłków z tytułu bezrobocia (w tym zasiłków przedemerytalnych) powinna nadal iść w kierunku podtrzymywania “środków aktywnych” i ich związków z rynkiem pracy.
   Po trzecie - wielkie znaczenie będzie miało osiągnięcie przez Polskę określonego we Wspólnej Ocenie celu wzmocnienia w Polsce publicznych służb zatrudnienia.
   Kierunek na bardziej aktywną i prewencyjną strategię walki z bezrobociem nakłada na publiczne służby zatrudnienia dodatkowe zadania. Konieczne będzie zapewnienie publicznym służbom zatrudnienia odpowiednich środków do realizacji tych zadań, a także zapewnienie koordynacji działań w tym zakresie podejmowanych przez realizatorów tej polityki na szczeblu lokalnym z działaniami podejmowanych przez decydentów strategicznych.
   To jest bardzo ambitny program zmian. Ale moim zdaniem jest to program właściwy dla Polski, zapewniający jej postęp ekonomiczny, postęp w wysiłkach o zwiększanie zatrudnienia i postęp w znaczeniu szerszym. W połączeniu z bardziej ogólnym wysiłkiem wspierania rozwoju przedsiębiorczości i generowania zatrudnienia polityka ta może istotnie przyczyniać się do dalszego rozwoju ekonomicznego i społecznego waszego kraju.
   Chciałabym tu wyrazić zapewnienie, że UE wspierać wasze wysiłki będzie w stopniu maksymalnym, jaki możliwy jest w tej dziedzinie, w tym w szczególności poprzez Europejski Fundusz Socjalny. Europejski Fundusz Socjalny, zastosowany w sposób prawidłowy, jako element procesu politycznego i jako spójny partner polityki regionalnej , może być znaczącym elementem wspierania wysiłków Polski w zakresie jej polityki zatrudnienia.
   Oczekujemy na przedstawienie w najbliższym czasie nowych propozycji. I jeszcze o jednej sprawie zanim od kwestii zatrudnienia przejdę dalej. Chodzi mianowicie o kwestię partnerstwa społecznego - które powinno być podtrzymywane. Jednym z kluczowych elementów procesu modernizacji w Unii Europejskiej, w tym Narodowych Planów Działania na rzecz zatrudnienia, jest rola partnerów społecznych w realizowaniu polityki zatrudnienia i celów społecznych.
   Dlaczego tak jest? Wydaje mi się, że akurat w waszym kraju, gdzie związki zawodowe wniosły wspaniały i głęboki wkład nie tylko w ukształtowanie państwa polskiego, lecz w ogóle w proces przemian, który zaczął się w 1989 roku, tłumaczyć nie trzeba.
   To właśnie powodu Polacy nie powinni mieć wątpliwości, iż zdrowy, niezależny dialog społeczny ma znaczenie podstawowe. Jest on niezbędny do realizacji acquis communautaire w jego wymiarze społecznym, i jest konieczny jako środek zapewniający skuteczną partycypację w życiu społecznym na szczeblu zarówno narodowym, jak wspólnotowym - już po wejściu do UE.
   Jesteście świadomi tego, iż cechą dialogu społecznego jest jego niezależność. Jest ważne, by współpracować z rządem, w dialogu trójstronnym. Nie wyklucza jednak dialogu pomiędzy autonomicznymi partnerami społecznymi.
   Swoboda organizowania się, prawdo do zbiorowych negocjacji - to są elementy podstawowe europejskiego modelu społecznego. Proces, którego punktem kulminacyjnym był upadek muru berlińskiego, pokazał, iż związki zawodowe są w stanie wstrząsnąć światem.

6. Europejski Model Socjalny a acquis communautaire

    Teraz kilka słów o acquis w wymiarze społecznym. Europejskie model społeczny dotyczy szeregu wzajemnie powiązanych zasad i działań.
   Wyznacza on określone minimalne standardy życia zawodowego, w tym także dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz elastyczności dla przedsiębiorstw przy poszanowaniu bezpieczeństwa zatrudnienia pracowników. Wyznacza on minimalne standardy społeczeństwa obywatelskiego, w tym również praw demokratycznych i społecznych.
   Dotyczy od wszystkich tych spraw. Dotyczy też naszego acquis. Standardy wchodzą w zakres acquis są elementami szerokiego zestawu działań i środków tworzących w całości Europejski Model Społeczny. Nie jest ich zadaniem stawianie przeszkód na drodze ku integracji.
   Zadaniem ich jest pokazanie obywatelom obecnej unii, że ich ciężko wywalczone prawa i standardy nie zostaną położone na ołtarzu ofiarnym w zamian za rozszerzenie członkostwa, że konkurencyjność w dalszym ciągu oparta będzie na założeniu podnoszenia kwalifikacji i wydajności - będzie oparta na założeniu tworzenia nowych wartości, nie zaś obniżaniu standardów i zwiększaniu zagrożenia w miejscu pracy.
   Te wymagania społecznego acquis funkcjonują również jako silny sygnał przekazywany obywatelom krajów kandydackich. Mówią one, że jedną z korzyści członkostwa w Unii Europejskiej będzie mocna baza minimalnych standardów w życiu zawodowym, w tym standardów zabezpieczenia przed zagrożeniami w miejscu pracy.
   Odnośnie rozwiązań szczegółowych ujętych w rozdziale poświęconym acquis społecznemu - którym jest rozdział 13 - bardzo liczę na kontynuowanie negocjacji zgodnie a harmonogramem tymczasowego zamknięcia do czerwca. Chciałabym tu przedstawić krótką uwagę odnośnie do wyrażonego przez rząd polski życzenia okresu przejściowego w kilku dziedzinach, w tym w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
   Otóż jak od początku wystąpienia staram się jasno powiedzieć - polityka społeczna i społeczne acquis to nie są jakieś dodatkowe warunki dostępne opcjonalnie. Są to podstawowe elementy dorobku prawnego Unii Europejskiej, a także stanowią one podstawowy warunek budowy konkurencyjnej i inkluzywnej gospodarki opartej na wiedzy.
   Tak więc moim zdaniem główny akcent należy kłaść na współpracę z zamiarem osiągnięcia w możliwie najkrótszym czasie warunków wyznaczonych w acquis. Okresy przejściowe to nie jest ani odpowiedź ani rozwiązanie o znaczeniu podstawowym w obliczu wyzwania budowy nowoczesnego modelu społecznego.
   Jeszcze słowo o kwestii ważnej i złożonej, zarówno dla Polski, jak dla całej unii - mianowicie o swobodzie przepływu osób. Jak państwo wiedzą -bardzo dużo pozostaje jeszcze do zrobienia w tej dziedzinie, która niesie ze sobą konsekwencje praktyczne i polityczne o znaczeniu ogromnym dla tak krajów kandydackich, jak członkowskich.
   Chciałabym tu zapewnić, iż w pracach Komisji kwestia ta przez najbliższych kilka miesięcy traktowana będzie jako sprawa o wysokim priorytecie. Będziemy starać się sformułować stanowisko takie, które będzie do przyjęcia dla wszystkich stron.
   Jednocześnie - podobnie jak w odniesieniu do standardów bezpieczeństwa i higieny pracy, i tu podkreślmy, iż nie należy zbytnio przejmować się kwestią okresów przejściowych - okresy przejściowe same przez się niczego nie rozwiążą. Rozumiemy określone obawy żywione odnośnie do niektórych dziedzin. Mam jednak pewność, że ostatecznie okaże się - podobnie jak było w przypadku Hiszpanii i Portugalii - że tak naprawdę poważnego problemu tu nie ma.
   W jednym z badań wykonanych na zamówienie Komisji stwierdzono, iż gdyby do unii całą dziesiątkę krajów kandydackich Europy Środkowej i Wschodniej przyjąć jednocześnie, należałoby liczyć się z przenoszeniem się do obecnych krajów UE co roku 330 tys. osób. Tylko co trzecia z tych osób to byliby pracownicy. Nie jest to liczba znaczna, a i tak w ciągu 10 lat spadnie ona o połowę.
   Jeszcze ostatnia uwaga na temat acquis społecznego. Chodzi o szersze jego znaczenie. Jak już mówiłam - acquis społeczne stanowi całość, sumę wielu konkretnych zobowiązań i standardów europejskich. Są one jednak również manifestacją demokratycznej woli i politycznego zaangażowania oraz znakiem rozwoju każdego z krajów członkowskich jako gospodarki i społeczeństwa.
   Zespół tych warunków społecznego acquis jest bilansem postępu ekonomicznego i społecznego. Stanowi o tym, dlaczego dzieje Unii Europejskiej są pisane jako historia wielkiego sukcesu gospodarczego i społecznego. Rozszerzenia przeszłe i przyszłe budowane są na bazie standardów społecznych jak integralna część sukcesu gospodarki - nie jako zjawisko z tym sukcesem niezwiązane.

Chciałabym wreszcie powiedzieć kilka słów w dwóch innych sprawach wchodzących w zakres europejskiego modelu społecznego - mianowicie w sprawach dyskryminacji oraz równości kobiet i mężczyzn.
   My wszyscy, we wszystkich naszych krajach, stykamy się z problemem braku równości pomiędzy kobietami z mężczyznami, może nie de iure, z pewnością jednak nierównością faktyczną. Wszyscy mamy problemy z ksenofobią, rasizmem i dyskryminacją, problemy z wymiarem europejskim w odróżnieniu od wymiaru narodowego. Dlatego kraje członkowskie, jak i kraje kandydackie, muszą zastanawiać się nad sposobami walki z tymi problemami i podejmować kroki zapewniające, iż proces rozszerzania jako taki nie będzie problemów tych dodatkowo zaostrzał. Bardzo jestem zadowolona, iż Unia Europejska w szybkim trybie wprowadziła w ubiegłym roku dwie dyrektywy antydyskryminacyjne, które wzmocnią nasze możliwości reagowania, działania jako unia - w odpowiedzi na to zło.
   W czasach tak szybkich zmian i tak trudnych procesów przekształceń szuka się kogoś, kogo można by obarczyć winą za taki stan rzeczy - takie oceny przychodzą tym łatwiej im bardziej są nieuzasadnione i niebezpieczne. Unia jest zdecydowana chronić praw i godności mniejszości, choćby ze względów historycznych.
   Dlatego z niepokojem słyszymy o trudnościach, jakie ze strony części tutejszej sceny politycznej stwarzane są wobec niektórych mniejszości w Polsce. Mam głęboką nadzieję, iż ta niebezpieczna tendencja zostanie skutecznie zahamowana.
   Chciałabym tu też powiedzieć uwagę w kwestii równości kobiet i mężczyzn.
   Podobnie jak w wielu krajach Europy Środkowej i Wschodniej - w Polsce w zmieniających się warunkach wiele kobiet porzuciło aktywne życie zawodowe, powracając do domu. Fakt ten zwiększył ich potencjalnego zagrożenie stania się ofiarą przemocy domowej, problemem który wszędzie w Europie istnieje i dla całej Europy jest wyzwaniem. Tutaj problem ten jest dopiero rozpoznawany, podobnie zresztą jak w niektórych innych krajach unii. Ważne jest więc, aby Polska zdelegalizowała gwałt małżeński.
   Drugą sprawą jest zjawisko handlu kobietami. Bezrobocie, ubóstwo i brak perspektyw ekonomicznych prowadzi wiele, o wiele za dużo, kobiet do szukania szans za granicą. Ich rozpaczliwa sytuacja czyni je łatwym łupem handlarzy żywym towarem.
   Handel kobietami i nielegalne przerzucanie ludzi przez granice jest w Polsce uprawiane na wielką skalę. Liczba zarejestrowano dotąd przypadków handlu kobietami znacznie przekracza 4 tys. Wielkość tego zjawiska ze względu na ukryty charakter trudno oszacować. Możemy śmiało założyć, iż problem ten w rzeczywistości ma skalę znacznie większą niż wskazywałyby na to dane statystyczne.
   Fakty jednak są uparte, i faktami musimy się zająć. Faktem jest to, iż co roku wielka liczba kobiet jest zniewalana, zmuszana do prostytucji, zmuszana do życia w straszliwych warunkach. Faktem jest i to, że kontrole na granicach, nawet najbardziej skuteczne, nigdy do końca sprawy nie rozwiążą.
   Tak więc wspólnie musimy zrobić dwie rzeczy. Musimy wspólnie działać na rzecz znacznie skuteczniejszego zwalczania handlu kobietami. Musimy zająć się problemem u jego korzeni - zmniejszając liczbę narażonych kobiet w ten sposób, że zmienia się warunki ich życia. Drogą ku temu jest rozwój gospodarczy i osiąganie większej równości kobiet i mężczyzn.
   Sprawy te - mianowicie równość i walka z dyskryminacją - to są w równym stopniu elementem wymiaru społecznego co minimalnych standardów w życiu zawodowym. Wszystko to wpisuje się w wysiłek budowania lepszej przyszłości - poprzez umożliwianie nam kierowania przekształceniami naszych gospodarek i społeczeństw. Sprawy te mają znaczenie centralne dla sukcesu społecznego Unii Europejskiej do dnia dzisiejszego. Mają one znaczenie centralne dla ciągłości postępu gospodarczego, i dla powodzenia procesu rozszerzenia.

8. Wnioski

Proszę państwa - zrównoważenie celów ekonomicznych i społecznych jest od początku istotnym dążeniem polityki integracji europejskiej. Cel ten został sformułowany już w Traktacie Rzymskim, w którym sygnatariusze zobowiązali się do “zapewnienia postępu ekonomicznego i społecznego swych krajów”.
   Dlaczego sprawa ta ma tak wielkie znaczenie - zarówno dla skutecznego funkcjonowania UE, jak i dla przyciągnięcia nowych członków?
   Przyczyna jest następująca. Wymiar społeczny UE i acquis, w którym znajduje on swój wyraz, stanowią istotny element budowy instytucji demokratycznych i społeczeństwa obywatelskiego, zapewnienia ciągłego funkcjonowania rynków, oraz stwarzania możliwości włączania się w unię polityczną, ekonomiczną i monetarną.
   Nie jest to kwestia jakiegoś dogmatu. Jest to kwestia praktycznych korzyści wynikających z odważnego konstruowania i wdrażania polityki społecznej, sensownej polityki ekonomicznej, oraz pełnego zaangażowania demokratycznego. Jest to w gruncie rzeczy kwestia skutecznego rządzenia w zmieniającym się świecie - wobec której stoją kraje, instytucje, społeczeństwa zarówno obecnej, jak przyszłej, poszerzonej Unii Europejskiej.
   Z ciekawością oczekuję zacieśnienia naszej współpracy.
   Dziękuję za uwagę.